GIỚI THIỆU DỰ ÁN VÀ CÔNG NGHỆ

Trong bối cảnh các dự án hydro xanh tại Việt Nam vẫn loay hoay ở giai đoạn “Phiên bản 0.0” – chưa thể tiến triển do những rào cản về tiêu chuẩn thể chế và khả năng huy động vốn theo khuôn mẫu phương Tây – một ghi chú chiến lược mới của chuyên gia quốc tế Laurent Thouvenin từ Pháp đã đề xuất một cách tiếp cận căn bản khác: lấy cảm hứng từ các mô hình chủ quyền năng lượng đã được kiểm chứng và tập trung vào hai đòn bẩy then chốt.

Trong bối cảnh các dự án hydro xanh tại Việt Nam vẫn loay hoay ở giai đoạn “Phiên bản 0.0” – chưa thể tiến triển do những rào cản về tiêu chuẩn thể chế và khả năng huy động vốn theo khuôn mẫu phương Tây – một ghi chú chiến lược mới của chuyên gia quốc tế Laurent Thouvenin từ Pháp đã đề xuất một cách tiếp cận căn bản khác: lấy cảm hứng từ các mô hình chủ quyền năng lượng đã được kiểm chứng và tập trung vào hai đòn bẩy then chốt.

Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước tới Vương quốc Bỉ, chiều ngày 22/10/2026 (giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đến thăm cảng Antwerp-Bruges. Sự kiện này không chỉ đánh dấu một bước tiến trong quan hệ hợp tác hàng hải giữa Việt Nam và Bỉ, mà còn mở ra cơ hội để Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) học hỏi mô hình chuyển đổi xanh từ một trong những cảng biển hiện đại và tiên phong nhất châu Âu.

Việt Nam (Tây Ninh): Bắt đầu từ câu hỏi đúng
Đoàn công tác tỉnh Tây Ninh, do Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Hẳn dẫn đầu, đã mang đến một góc nhìn thực tiễn từ một thị trường đang phát triển. Tây Ninh hiện vận hành 2.200 MW năng lượng tái tạo (điện mặt trời tập trung, điện mặt trời áp mái và sinh khối), cùng 35 khu công nghiệp với 27 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài, trong đó Nhật Bản là một trong những đối tác hàng đầu với hơn 174 dự án và 1,52 tỷ USD. Thay vì bắt đầu từ công nghệ, Tây Ninh đặt ra câu hỏi cốt lõi: "Ai đầu tư? Ai mua? Doanh thu ở đâu? Rủi ro được chia sẻ như thế nào?" Câu trả lời đã định hình nên ba mô hình kinh doanh: năng lượng như một dịch vụ (Energy-as-a-Service), sinh khối với tín dụng carbon, và hydro xanh từ điện mặt trời dư thừa theo mô hình Yamanashi. Bài học từ Tây Ninh: "Mô hình kinh doanh phải đi trước công nghệ."

Nhân chuyến thăm của Tổng bí thư, Chủ tịch Nước Tô Lâm đến Đan Mạch, VAHC viết bài cập nhật về đầu tư và công nghệ hydrogen của quốc gia Bắc Âu này
Copenhagen – Đan Mạch, quốc gia Bắc Âu với dân số chỉ khoảng 5,9 triệu người, đang khẳng định vị thế là một trong những trung tâm phát triển hydrogen xanh và công nghệ Power-to-X (PtX) hàng đầu châu Âu. Bằng cách tận dụng lợi thế về năng lượng gió ngoài khơi, chính phủ và các doanh nghiệp Đan Mạch đang triển khai một chiến lược toàn diện từ sản xuất, hạ tầng đến xuất khẩu, với mục tiêu trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng sạch của lục địa già.

Kết luận: Bài học từ Malaysia cho thấy tiết kiệm điện không chỉ là giải pháp an ninh năng lượng mà còn là đòn bẩy kinh tế tạo ra nguồn hydrogen xanh dồi dào. Và với sự hiện diện của những giải pháp công nghệ như EnergyChain – đã được chứng minh hiệu quả 10%+ tại Hàn Quốc – Việt Nam có đủ công cụ để biến mục tiêu hydrogen 2030 từ “khó” thành “rất dễ đạt được gấp đôi”. Vấn đề còn lại chỉ là tốc độ triển khai và quyết tâm sàng lọc sản xuất.

Khi hydrogen cháy, phản ứng hóa học tạo ra duy nhất hơi nước. Chính đặc tính này biến hydrogen thành một công cụ nấu ăn độc đáo, khác biệt hoàn toàn so với bếp gas truyền thống. Theo Hiệp hội Kiểm tra Thiết bị Gas Nhật Bản, lò nướng hydrogen do Rinnai và Toyota đồng phát triển đã nhận chứng nhận thiết bị thực nghiệm đầu tiên tại Nhật Bản vào tháng 12 năm 2024.

Ngày 8/10 được chọn vì trọng lượng nguyên tử của hydro là 1.008, viết tắt là 10/08
Hiệp hội Hydrogen và Pin nhiên liệu Hoa Kỳ (FCHEA) khởi xướng năm 2014, đến nay đã trở thành sự kiện toàn cầu với hàng trăm hoạt động tại nhiều quốc gia
VAHC đề xuất khởi xướng Ngày Hydro Việt Nam từ 2027, gắn với APEC 2027 tại Phú Quốc

Nghiên cứu mới từ Council Fire công bố ngày 3 tháng 9 năm 2026 cho thấy bức tranh bảo hiểm hydro đang thay đổi nhanh chóng. Nếu muốn biết điều gì giúp các dự án hydro được tài trợ trong năm 2026, câu trả lời ngắn gọn là: bảo hiểm một mình không đủ. Cần theo dõi điều khoản bảo hiểm, bảo lãnh công, rủi ro EPC và sức mạnh bao tiêu như một gói tổng thể.

Báo cáo này là một sản phẩm chính thức của Nhóm Công tác Năng lượng BRICS, được phát triển dưới sự chủ trì của Ấn Độ năm 2026 và được nhắc đến/ra mắt trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Năng lượng BRICS lần thứ 11 tại Gurugram (tháng 6/2026). UAE đã đóng góp thông qua Nhóm Công tác.

Sản xuất hydrogen sạch đang mở rộng nhanh chóng với công suất vận hành tăng 70% trong năm qua, nhưng tăng trưởng nhu cầu ràng buộc vẫn tụt lại phía sau đáng kể, theo báo cáo Global Hydrogen Compass 2026 mới của Hydrogen Council.

Trong hành trình tìm kiếm các nguồn năng lượng sạch và bền vững, phần lớn sự chú ý của các nhà khoa học, doanh nghiệp và chính phủ đang đổ dồn vào hydro xanh (green hydrogen) – sản xuất từ điện phân nước sử dụng năng lượng tái tạo – hay hydro xám (grey hydrogen) – từ khí tự nhiên. Tuy nhiên, một câu chuyện ít được biết đến nhưng đầy mê hoặc và có tiềm năng thay đổi cách chúng ta nhìn nhận về năng lượng đang dần hé lộ: đó là hydro bản địa (native hydrogen), còn gọi là hydro trắng hay hydro địa chất.

Từ Fukushima – Fukuoka, Java, Trung Quốc đến biên giới Việt Nam và châu Âu: Cuộc đua xây dựng hạ tầng vận tải hydrogen đã bắt đầu. Trong nhiều năm, câu hỏi lớn của ngành hydrogen là: Làm thế nào để sản xuất hydrogen với chi phí cạnh tranh? Nhưng hiện nay, một câu hỏi khác đang trở nên quan trọng không kém: Làm thế nào để đưa hydrogen vào vận tải đường dài với quy mô lớn, có xe chạy thực tế, có hàng hóa thực tế, có trạm tiếp nhiên liệu và có nhu cầu thương mại ổn định? Câu trả lời đang dần xuất hiện tại nhiều quốc gia:

Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng, hydro và amoniac thường được nhắc đến như những "chất mang năng lượng" (energy carriers) - tức là các phân tử dùng để vận chuyển và lưu trữ năng lượng từ nơi sản xuất đến nơi tiêu thụ. Tuy nhiên, cách nhìn này đang trở nên phiến diện khi cả hai phân tử này đang được ứng dụng ngày càng phổ biến như nguồn nhiên liệu trực tiếp (direct fuel) trong nhiều lĩnh vực, từ giao thông vận tải đến phát điện. Sự phân biệt giữa "chất mang" và "nhiên liệu" không nằm ở bản chất phân tử, mà nằm ở mục đích sử dụng và công nghệ chuyển đổi năng lượng được áp dụng.

Trong thời gian tới, điều cần thiết là phải thực hiện thêm các thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng quy mô lớn và chất lượng cao, xác minh tính lặp lại của các kết quả nghiên cứu, cũng như làm sáng tỏ cơ chế tương tác giữa hydro và cơ thể người. Liệu việc tích lũy thêm các nghiên cứu có khẳng định được tiềm năng thực sự của hydro, hay tác dụng của nó sẽ chỉ giới hạn trong những tình trạng hoặc bối cảnh cụ thể? Các nghiên cứu trong tương lai sẽ đưa ra câu trả lời.

Như đã đề cập trước đó, nước hydro từng trở thành vấn đề gây tranh cãi trong xã hội vào khoảng năm 2016 do những lo ngại về nồng độ hydro trong sản phẩm cũng như các tuyên bố quảng cáo vượt quá bằng chứng khoa học đã được xác lập. Kể từ đó, chất lượng sản phẩm đã có những cải thiện nhất định, và các loại "Thực phẩm có công bố chức năng" (Foods with Function Claims) – trong đó hydro được công nhận là thành phần có chức năng cụ thể – đã xuất hiện trên thị trường.

Ngành khai thác than tại Việt Nam, đặc biệt là khu vực Quảng Ninh, đang phải đối mặt với bài toán môi trường nghiêm trọng do lượng phát thải lớn từ các thiết bị vận tải và khai thác sử dụng động cơ diesel. Theo số liệu từ Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), khối lượng đất đá thải chỉ riêng tại vùng Quảng Ninh đã lên tới 150 triệu m³ mỗi năm. Để vận chuyển khối lượng này, TKV đang sử dụng nhiều xe tải hạng nặng, với tải trọng từ 58 đến 100 tấn, thậm chí đã có thử nghiệm xe tải trọng 130 tấn truyền động điện.