Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm cảng Antwerp-Bruges: Cơ hội hợp tác và bài học về hạ tầng hydro, amoniac

Ngày 23 tháng 10 năm 2026 | Annie Nguyễn

Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước tới Vương quốc Bỉ, chiều ngày 22/10/2026 (giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đến thăm cảng Antwerp-Bruges. Sự kiện này không chỉ đánh dấu một bước tiến trong quan hệ hợp tác hàng hải giữa Việt Nam và Bỉ, mà còn mở ra cơ hội để Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) học hỏi mô hình chuyển đổi xanh từ một trong những cảng biển hiện đại và tiên phong nhất châu Âu.

Tại buổi làm việc, lãnh đạo cảng Antwerp-Bruges và VIMC đã ký kết Biên bản ghi nhớ (MOU) về hợp tác toàn diện, tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm như: quản lý và quy hoạch cảng, kết nối đa phương thức (đường biển - đường sông - đường sắt), chuỗi cung ứng logistics, chuyển đổi số và đặc biệt là phát triển cảng xanh, giảm phát thải.

Antwerp-Bruges: Trung tâm năng lượng và công nghiệp của châu Âu
Được thành lập từ sự hợp nhất giữa cảng Antwerp và cảng Zeebrugge vào năm 2022, Antwerp-Bruges hiện là cảng lớn thứ hai châu Âu. Cảng tạo ra việc làm trực tiếp và gián tiếp cho khoảng 162.000 người, đóng góp khoảng 4,5% GDP của Bỉ. Đây cũng là nơi tập trung cụm công nghiệp hóa chất tích hợp lớn nhất châu Âu, cùng các ngành công nghiệp ô tô, thép và hàng rời.

Bước chuyển mình mạnh mẽ sang hydro và amoniac
Điểm đáng chú ý nhất trong chiến lược phát triển bền vững của Antwerp-Bruges là việc xây dựng cơ sở hạ tầng cho nhiên liệu không carbon, biến cảng trở thành trung tâm hydro (hydrogen hub) của Tây Âu.

• Trạm nhập khẩu hydro xanh: Tháng 4/2026, cảng đã đưa vào vận hành giai đoạn 1 của trạm nhập khẩu hydro xanh, có khả năng lưu trữ và tái hóa khí các chất mang hydro như amoniac và chất mang hydro hữu cơ lỏng (LOHC). Cảng cũng đang vận hành một cơ sở thí điểm cracking amoniac (phân hủy amoniac để lấy hydro) với công suất 30 tấn/ngày.

• Mạng lưới đường ống mở: Cảng sử dụng hệ thống điện phân PEM 100 MW và điện gió ngoài khơi Biển Bắc để sản xuất tới 12.500 tấn hydro xanh mỗi năm. Nguồn hydro này được cung cấp trực tiếp cho các tàu chạy bằng amoniac và các nhà máy hóa chất trong khu vực thông qua mạng lưới đường ống "mở" nội bộ, giúp loại bỏ chi phí và rủi ro vận chuyển bằng đường bộ.

• Hạ tầng cung cấp nhiên liệu cho tàu biển (bunkering): Antwerp-Bruges đang nỗ lực chuyển đổi từ cảng cung cấp nhiên liệu truyền thống sang cảng cung cấp amoniac và methanol xanh. Một liên minh các doanh nghiệp đã công bố kế hoạch đầu tư 500 triệu Euro để xây dựng mạng lưới cung cấp amoniac xanh tại các cảng chiến lược của châu Âu, bao gồm cả Antwerp-Bruges, với dự kiến đi vào hoạt động từ năm 2027. Bến năng lượng xanh mới của cảng, dự kiến hoàn thành vào năm 2030, cũng sẽ tập trung vào cơ sở hạ tầng lưu trữ và cung cấp amoniac, methanol. Trước đó, cảng đã đưa vào vận hành tàu kéo chạy bằng hydro đầu tiên trên thế giới (Hydrotug) cùng hệ thống nạp hydro đi kèm.

• Hành lang vận tải xanh quốc tế: Tháng 6/2026, cảng đã tham gia sáng kiến phát triển hành lang vận tải xanh giữa cảng Açu (Brazil) và Antwerp-Bruges, vận chuyển amoniac và methanol tái tạo do Brazil sản xuất đến châu Âu. Điều này giúp đảm bảo nguồn cầu ổn định cho hạ tầng nhiên liệu mới của cảng.

Ý nghĩa đối với Việt Nam
Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và việc ký kết MOU giữa VIMC và Antwerp-Bruges mở ra một hướng hợp tác chiến lược. Mô hình phát triển của Antwerp-Bruges - từ trạm nhập khẩu, mạng lưới đường ống, đến cơ sở hạ tầng cung cấp nhiên liệu tàu biển và hành lang xanh quốc tế - cung cấp một lộ trình tham khảo có hệ thống cho các cảng biển Việt Nam. Việc áp dụng các tiêu chuẩn xanh, số hóa và sẵn sàng cho các loại nhiên liệu tương lai như hydro, amoniac không chỉ giúp Việt Nam đáp ứng các yêu cầu khắt khe của thị trường quốc tế mà còn khẳng định vị thế của quốc gia trong chuỗi cung ứng năng lượng sạch toàn cầu.