Đột phá công nghệ hydro trên tàu cá của IKONOMY và Trường ĐH Công nghiệp TP Hồ Chí Minh (IUH) được đề cử Giải thưởng Khoa học và Công nghệ Quốc gia 2026

Đột phá công nghệ hydro trên tàu cá của IKONOMY và Trường ĐH Công nghiệp TP Hồ Chí Minh (IUH) được đề cử Giải thưởng Khoa học và Công nghệ Quốc gia 2026

Ngày 30/10/2026 | Annie Nguyễn

CLB Hydrogen Việt Nam ASEAN (VAHC) trân trọng gửi lời chúc mừng đến Công ty Cổ phần Năng lượng Xanh IKONOMY và Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (IUH) nhân dịp dự án hợp tác nghiên cứu của hai đơn vị chính thức được IUH đề cử lên Bộ Khoa học và Công nghệ tham gia bình chọn "Sự kiện tiêu biểu về Khoa học, Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số năm 2026".

Bối cảnh và Đề cử

Thực hiện Công văn số 8187/BKHCN-TTTT của Bộ Khoa học và Công nghệ, Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM đã chính thức gửi hồ sơ đề cử giải pháp công nghệ "Ứng dụng hệ thống phun khí Hydrogen phân tán tích hợp năng lượng tái tạo trên tàu cá". Dự án thuộc nhóm sản phẩm "Make in Vietnam" và là điểm sáng đổi mới sáng tạo tiêu biểu cho mô hình hợp tác "3 Nhà" (Nhà nước - Viện/Trường - Doanh nghiệp). Giải pháp do đội ngũ các nhà khoa học, giảng viên thuộc IUH phối hợp cùng IKONOMY nghiên cứu và phát triển.

Kiến trúc công nghệ và Cơ chế hoạt động

Giải pháp được thiết kế theo kiến trúc hệ thống hydro phân tán (Decentralized Hydrogen) và cơ chế cắm-là-chạy (Plug-and-Play), cho phép triển khai trực tiếp trên các tàu đánh bắt cá xa bờ mà không yêu cầu thay đổi kết cấu động cơ hiện hữu.

Hệ thống bao gồm các thành phần cốt lõi:

• Nguồn năng lượng tái tạo tại chỗ: Tích hợp pin mặt trời và tuabin gió siêu nhỏ để khai thác năng lượng tự nhiên trên biển.

• Hệ thống lưu trữ năng lượng: Sử dụng pin hoặc siêu tụ điện (supercapacitor) để ổn định dòng điện phục vụ quá trình điện phân khi nguồn tái tạo biến thiên.

• Máy điện phân vi mô (Micro-electrolyzer): Sản xuất khí hydro ngay trên tàu với quy mô chuẩn hóa 1kW/bộ. Các bộ máy có thể ghép nối linh hoạt để phù hợp với công suất của từng loại tàu.

• Module phun hydro và thuật toán điều khiển: Khí hydro được dẫn vào hệ nạp của động cơ Diesel thông qua bộ điều khiển thông minh (ECU), tự động điều chỉnh tỷ lệ phun tối ưu theo tải trọng. Hệ thống tích hợp các van an toàn nhằm chống hiện tượng nổ ngược (backfire) và bảo vệ tuổi thọ động cơ.

Về mặt khoa học, nhờ đặc tính khuếch tán nhanh và khả năng xúc tác cháy mạnh mẽ, một lượng nhỏ hydro đóng vai trò chất xúc tác giúp dầu Diesel cháy triệt để hơn. Quá trình này làm tăng hiệu suất nhiệt, giảm tích tụ muội than (carbon deposit) và cắt giảm đáng kể các khí thải độc hại như CO, HC, NOx và khói đen.

Ông Nguyễn Nguyên Quang, Chủ tịch & Nhà sáng lập Ikonomy trình bày dự án tại buổi tiếp các nhà lãnh đạo doanh nghiệp từ Tỉnh Saitama, Nhật Bản, 2025

Hiệu quả kinh tế và Tác động môi trường

Giải pháp đã được thử nghiệm thực địa tại cảng cá Bình Châu, Bà Rịa - Vũng Tàu và ghi nhận mức tiết kiệm nhiên liệu từ 10% đến 25% tùy theo công suất tàu.

Các số liệu tính toán cụ thể cho thấy hiệu quả vượt trội:

• Đối với một tàu cá mẫu (mức tiêu thụ 60 lít Diesel/ngày, hoạt động 250 ngày/năm): Hệ thống giúp giảm 6,0 - 15 lít nhiên liệu/ngày, tương đương tiết kiệm 1.500 - 3.750 lít/năm. Lượng phát thải CO2 cắt giảm tương ứng từ 4,02 đến 10,05 tấn CO2/năm.

• Ở quy mô thử nghiệm 20 tàu: Tiết kiệm 30.000 - 75.000 lít Diesel/năm, cắt giảm 80,4 - 201 tấn CO2/năm.

• Ở quy mô mở rộng ra toàn bộ 50.000 tàu cá xa bờ tại Việt Nam: Giải pháp có tiềm năng cắt giảm trực tiếp từ 201.000 đến 520.500 tấn CO2/năm, đồng thời tiết kiệm hàng trăm tỷ đồng chi phí nhiên liệu cho ngư dân.

Tiến sĩ Dương Miên Ka, Đồng sáng lập Ikonomy, Giảng viên Trường ĐH Công nghiệp TP HCM trình bày dự án tại Hội thảo nguồn nhân lực Hydrogen do VAHC cùng các đối tác Hàn Quốc thực hiện, 2025

Bảo hộ Sở hữu trí tuệ và Chuyển đổi số

Thành tựu khoa học này đã được bảo vệ về mặt pháp lý. Ngày 13/08/2026, Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam đã chính thức cấp hai Bằng độc quyền Kiểu dáng Công nghiệp cho các sản phẩm của IKONOMY:

• Bằng số 45490 cấp cho kiểu dáng công nghiệp "Tủ điện điều khiển từ động".

• Bằng số 45491 cấp cho kiểu dáng công nghiệp "Mô đun tủ điện điều khiển từ động".

Bên cạnh phần cứng, hệ thống còn tích hợp giải pháp IoT để tự động thu thập dữ liệu về mức tiêu thụ nhiên liệu, sản lượng hydro và trạng thái an toàn, hỗ trợ bảo trì dự đoán. Đặc biệt, dữ liệu vận hành được minh bạch hóa thông qua công nghệ chuỗi khối (Blockchain) theo mô hình "Go Green To Earn" của IKONOMY. Điều này không chỉ tạo tiền đề cho việc thương mại hóa tín chỉ carbon mà còn giúp xanh hóa chuỗi cung ứng hải sản xuất khẩu, mang lại lợi thế cạnh tranh tại các thị trường khó tính như EU, Nhật Bản và Hàn Quốc.

VAHC đánh giá cao tính thực tiễn và tiềm năng nhân rộng của dự án, đồng thời tự hào đồng hành cùng các hội viên trong việc thúc đẩy ứng dụng công nghệ hydro vào đời sống kinh tế - xã hội, hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050.

Xem clip về hành trình Ikonomy: https://m.youtube.com/watch?si=q88iuv4AzLqBqQEi&v=dAA3hLLwc8o&feature=youtu.be