WISDOM MOTOR ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH THÍ ĐIỂM GIAO THÔNG HYDROGEN TẠI VIỆT NAM: TỪ CẢNG XANH ĐẾN TRUNG TÂM SẢN XUẤT ASEAN
Ngày 05/02/2026, tại hội thảo chuyên đề “Renewable Hydrogen and Circular Energy Solutions for Vietnam and ASEAN’s Green Mobility Future: The Real Thing” tổ chức tại Tòa nhà Serepok Phan Chu Trinh (175 Phan Chu Trinh, Quận Bình Thạnh, TP.HCM), Wisdom Motor Group đã trình bày chiến lược tổng thể về triển khai giao thông sử dụng hydrogen tại Việt Nam.
Sự kiện do Câu lạc bộ Hydrogen Việt Nam – ASEAN (VAHC) chủ trì, phối hợp cùng Wisdom Motor Group và UNP Healthcare Vietnam tổ chức, thu hút sự tham gia của các chuyên gia, doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách trong lĩnh vực năng lượng sạch và giao thông bền vững.
Bài trình bày của ông Ivan Lim – Giám đốc Cấp cao Toàn cầu của Wisdom Motor Group – tập trung vào ba trụ cột chiến lược: mô hình thí điểm tại cảng biển, xây dựng hệ sinh thái hydrogen tích hợp, và định vị Việt Nam như trung tâm hydrogen của ASEAN.
1. Đề xuất dự án: Hydrogen Mobility Demonstration – Green Port Pilot
Wisdom Motor đề xuất triển khai một dự án thí điểm giao thông hydrogen tại môi trường cảng và đô thị tại Việt Nam, trước mắt tập trung vào mô hình “Green Port Pilot” tại một cảng trọng điểm (đề xuất Phước An Port).
Mục tiêu chính:
-
Đánh giá tính khả thi của công nghệ xe pin nhiên liệu hydro (FCEV)
-
Vận hành đội xe zero-emission trong môi trường logistics thực tế
-
Tạo dữ liệu vận hành phục vụ hoạch định chính sách
Quy mô ban đầu:
-
Tối thiểu 2 xe FCEV (xe buýt hoặc xe tải chuyên dụng)
-
Vận hành nội bộ trong khu vực cảng và tuyến đô thị/cảng
-
Thời gian triển khai: 5 năm (bao gồm lắp đặt, vận hành thử nghiệm, đánh giá)
Dự án được thiết kế theo mô hình hợp tác công – tư, với sự tham gia của:
-
Đơn vị cung cấp công nghệ (Wisdom Motor)
-
Đối tác địa phương (nhập khẩu, lắp ráp, bảo trì)
-
Quỹ tài chính xanh / ngân hàng
-
Cơ quan quản lý nhà nước
-
Đơn vị khai thác cảng
2. Hệ sinh thái hydrogen tích hợp: Từ rác thải đến xe vận hành
Một điểm đặc biệt trong chiến lược của Wisdom Motor là cách tiếp cận hệ sinh thái khép kín, không chỉ tập trung vào phương tiện mà còn vào nguồn cung hydrogen.
Hai hướng cung ứng hydrogen được đề xuất:
(1) Hydrogen từ chất thải – Universal Pyrolysis
-
Nguồn đầu vào: rác thải sinh hoạt, nhựa, lốp xe, sinh khối, rác điện tử
-
Công nghệ nhiệt phân kín (không oxy)
-
Sản xuất syngas → tách hydrogen
-
Kết hợp lưu trữ hydrogen thể rắn (an toàn, không cần áp suất cao)
Mô hình này giúp:
-
Giải quyết vấn đề môi trường đô thị
-
Tạo nguồn năng lượng tại chỗ
-
Giảm phụ thuộc nhập khẩu nhiên liệu
(2) Hydrogen từ năng lượng tái tạo
-
Điện gió, mặt trời, thủy điện
-
Plug electrolyzer dạng container
-
Hệ thống ammonia/methane to hydrogen dạng module
Giải pháp container hóa cho phép triển khai linh hoạt, giảm chi phí hạ tầng ban đầu và dễ nhân rộng.
3. Lộ trình triển khai 2026–2030
Wisdom Motor đưa ra lộ trình cụ thể:
Giai đoạn I – 2026
-
Ký MoU
-
Thành lập Ban quản lý dự án
-
Hoàn tất mô hình tài chính
-
Ký hợp đồng mua sắm
-
Bắt đầu sản xuất phương tiện
Giai đoạn II – 2027–2029
-
Bàn giao và đưa vào vận hành
-
Đào tạo vận hành và bảo trì
-
Thu thập dữ liệu vận hành thực tế
-
Triển khai thử nghiệm tại cảng đầu tiên (mục tiêu gắn với APEC 2027)
Giai đoạn III – 2030
-
Mở rộng quy mô
-
Tăng số lượng phương tiện
-
Hoàn thiện hệ sinh thái hydrogen
-
Nhân rộng sang các cảng và đô thị khác
4. Giá trị mang lại cho Việt Nam
Wisdom Motor nhấn mạnh dự án không chỉ là thử nghiệm công nghệ mà là nền tảng chiến lược quốc gia.
(1) Giá trị môi trường
-
Giảm CO₂ và ô nhiễm không khí tại cảng
-
Góp phần đạt mục tiêu Paris Agreement
-
Xây dựng mô hình cảng xanh kiểu mẫu
(2) Giá trị công nghiệp
-
Chuyển giao công nghệ FCEV
-
Xây dựng năng lực lắp ráp nội địa
-
Cơ hội xuất khẩu FCEV và linh kiện sang ASEAN
(3) Giá trị năng lượng
-
Giảm nhập khẩu nhiên liệu
-
Tăng độc lập năng lượng
-
Phát triển hydrogen xanh nội địa
(4) Giá trị tài chính
-
Huy động nguồn vốn xanh quốc tế
-
Giảm gánh nặng ngân sách nhà nước
-
Tạo cơ chế đầu tư rủi ro thấp thông qua mô hình pilot
5. Tầm nhìn dài hạn: Việt Nam – Gateway to ASEAN Energy Dominance
Theo chiến lược được trình bày:
-
Đến 2027: Hai dự án pilot hydrogen thành công tại Việt Nam
-
Đến 2030: 500.000+ việc làm xanh, giá trị kinh tế 50 tỷ USD
-
Đến 2035: 25+ cảng/tỉnh vận hành, 1.000+ xe FCEV
Wisdom Motor định vị Việt Nam không chỉ là thị trường tiêu thụ mà là trung tâm sản xuất hydrogen mobility của ASEAN.
6. Thông điệp chiến lược
Thông điệp cốt lõi được ông Ivan Lim nhấn mạnh:
Hydrogen mobility không còn là tương lai xa. Công nghệ đã sẵn sàng. Điều cần thiết lúc này là mô hình thí điểm thực tế, hợp tác công – tư rõ ràng và quyết tâm chính sách.
Dự án thí điểm tại cảng được xem như bước khởi đầu có kiểm soát, rủi ro thấp nhưng tác động cao – một “sandbox” chính sách để Việt Nam học hỏi, điều chỉnh và tăng tốc.
Kết luận
Đề xuất của Wisdom Motor tại hội thảo ngày 05/02/2026 không chỉ dừng ở việc bán phương tiện chạy bằng hydrogen. Đây là một chiến lược tích hợp bao gồm:
-
Hệ sinh thái năng lượng tuần hoàn
-
Sản xuất hydrogen nội địa
-
Hợp tác công – tư
-
Định vị công nghiệp quốc gia
Nếu được triển khai đúng lộ trình, mô hình này có thể trở thành nền tảng để Việt Nam bước vào kỷ nguyên giao thông không phát thải, đồng thời nâng tầm vai trò trong chuỗi giá trị hydrogen của ASEAN.
