MHI Việt Nam giới thiệu Mô hình Hydrogen Park của Nhật Bản tại Hội thảo Nền kinh tế Hydrogen
Diễn giả: Ông Kamo Kohei, Tổng Giám đốc Mitsubishi Heavy Industries Vietnam Company Limited, trình bày tại Hội thảo Nền kinh tế Hydrogen do VAHC và Trường Kỹ thuật HUTECH tổ chức vào ngày 30/9/2026
Ông Kamo Kohei mở đầu bằng phần giới thiệu tổng quan về Mitsubishi Heavy Industries (MHI). Tính đến ngày 31/3/2026, MHI có 78.793 nhân viên và 246 công ty thành viên, với doanh thu 4.974,1 tỷ yên trong năm tài chính 2025. MHI hoạt động trong nhiều lĩnh vực đa dạng: tua-bin khí, máy nén, động cơ hàng không, nhà máy thu giữ CO₂, máy móc kim loại, nhà máy hóa chất, giao thông, năng lượng từ rác thải, tua-bin tăng áp, hàng không vũ trụ, động cơ tên lửa và quốc phòng.
Cấu trúc tổ chức tại châu Á – Thái Bình Dương
Ông Kamo trình bày cấu trúc tổ chức của MHI tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương. MHI có trụ sở khu vực tại Singapore (MHI Asia Pacific – MHI-AP), với các văn phòng tại Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Philippines, Australia và Ấn Độ. Tại Việt Nam, MHI có các công ty thành viên: Mitsubishi Heavy Industries Vietnam Co., Ltd. (văn phòng Hà Nội và chi nhánh TP.HCM), MHI Aerospace Vietnam Co., Ltd (MHIVA) tại Khu công nghiệp Thăng Long, Đông Anh, Hà Nội với 414 nhân viên sản xuất flap và linh kiện máy bay thương mại; MHI Engine System Vietnam Co., Ltd (MHIESV) tại VSIP Bình Dương với 75 nhân viên lắp ráp máy phát điện diesel; và MPW-PVC (SPV cho dự án điện Ô Môn).
Lịch sử cung cấp thiết bị tại Việt Nam
Ông Kamo giới thiệu lịch sử cung cấp thiết bị của MHI tại Việt Nam từ năm 2002 đến nay. Các dự án tiêu biểu bao gồm: máy nén ly tâm cho Nhà máy Phân bón Than – Khí Ninh Bình (2010); máy nén ly tâm cho Nhà máy Hóa chất Khai thác Thái Bình (2013); tuabin hơi cho Nhà máy Giấy Vina Kraft (26MW, 2009); tuabin hơi cho Nhà máy Nhiệt điện Nghi Sơn 2 (2022); lò hơi thu hồi nhiệt cho Nhà máy Phân bón Phú Mỹ (2010); hệ thống thu hồi CO₂ cho Nhà máy Phân bón Phú Mỹ (2010); nhà máy luyện thép Primetals Formosa Hà Tĩnh (2015); máy nén ly tâm cho Công ty Phân bón Hóa chất Dầu khí Việt Nam (2002); máy nén ly tâm cho Công ty Hóa chất Hyosung Vina (2020); máy nén ly tâm cho Công ty Hóa chất Dầu khí Long Sơn (2020); nhà máy điện chu trình hỗn hợp Phú Mỹ (1.090MW, 2002); nhà máy điện dầu Ô Môn 1-1 (330MW, EPC 2009) và Ô Môn 1-2 (330MW, BTG 2014); và cần trục boong thủy lực cho Công ty Vận tải Biển Bạch Đằng (2026).
Carbon Neutral Park Nagasaki
Ông Kamo giới thiệu Carbon Neutral Park tại Nagasaki – cơ sở R&D và sản xuất của MHI tập trung vào các công nghệ then chốt cho trung hòa carbon: sản xuất hydrogen, khí hóa sinh khối, đốt amoniac và thu giữ CO₂. Cơ sở này bao gồm Nhà máy Thiết kế & Sản xuất Nagasaki, Nhà máy Koyagi, và Trung tâm Nghiên cứu & Đổi mới. Tại đây, MHI tiến hành các thí nghiệm cơ bản về đồng đốt amoniac trong lò hơi, thiết bị thu giữ CO₂ và sản xuất hydrogen.
Hydrogen Park Takasago
Ông Kamo giới thiệu chi tiết về Hydrogen Park Takasago – cơ sở trình diễn tích hợp sản xuất, lưu trữ và sử dụng hydrogen. Nhà máy Takasago sản xuất tua-bin khí hiệu suất cao và phát triển buồng đốt amoniac và hydrogen. Hydrogen Park Takasago bắt đầu vận hành toàn diện từ năm 2023.
Công nghệ SOEC (điện phân oxit rắn): Hệ thống SOEC sản xuất hydrogen sử dụng hơi nước và điện, dựa trên công nghệ SOFC đã được chứng minh. Hệ thống SOEC của MHI đạt hiệu suất cao hơn các hệ thống điện phân nước khác nhờ tận dụng nhiệt hiệu quả. Việc sử dụng hơi nước nhiệt độ cao, áp suất cao cho phép mở rộng quy mô dễ dàng hơn, phù hợp cho ứng dụng công nghiệp quy mô lớn. Mô-đun thử nghiệm SOEC loại 400 kW đang được vận hành tại Hydrogen Park Takasago. Quy trình SOEC: hơi nước ở 700°C được đưa vào cell stack, tách thành oxy và hydrogen. Hệ thống bao gồm cell stack (tách hơi nước thành oxy và hydrogen) và hot module (đưa hơi nước 700°C vào cell stack). SOEC là ứng dụng của công nghệ SOFC đã được chứng minh.
Công nghệ nhiệt phân methane (hydrogen xanh ngọc lam): Phân hủy nhiệt khí tự nhiên thành carbon rắn và hydrogen ở nhiệt độ cao. Cơ sở hạ tầng LNG hiện có cho phép cung cấp hydrogen không phát thải CO₂ quy mô lớn, chi phí thấp. Carbon phụ phẩm được thu hồi ở dạng rắn, dễ vận chuyển, lưu trữ và tái chế. Công nghệ này đặc biệt phù hợp với Nhật Bản và Đông Nam Á, nơi nguồn năng lượng tái tạo hạn chế và dung lượng lưu trữ CO₂ còn hạn chế. Quy trình: LNG từ tàu và bồn chứa → nhiệt phân methane → hydrogen (sử dụng cho nhà máy nhiệt điện và xe điện) + carbon rắn (cố định carbon hoặc tái chế thành carbon black, graphite). MHI đang thử nghiệm thiết bị tầng sôi áp suất liên tục tại Carbon Neutral Park Nagasaki, với các kết quả thử nghiệm cho thấy sản xuất hydrogen tăng dần theo thời gian và carbon phụ phẩm được thu hồi.
Tua-bin khí M501JAC đồng đốt hydrogen: Ngày 20/11/2023, MHI đã đạt được tỷ lệ đồng đốt hydrogen 30% ở tải 100% trên tua-bin khí M501JAC với buồng đốt Dry Low NOx – lần đầu tiên trên thế giới đối với tua-bin khí lớn hiệu suất cao. Tỷ lệ đồng đốt H₂ đạt 30,5 vol%, công suất tua-bin khí đạt 100%, tốc độ tua-bin 3.598,6 rpm. Kết quả này giảm 10% lượng phát thải CO₂ so với khí tự nhiên. Tại McDonough, Georgia (Mỹ), MHI đã hợp tác với Georgia Power để đạt tỷ lệ đồng đốt hydrogen trên 50% ở cả tải đầy đủ và tải một phần, với NOx duy trì dưới 15 ppm. Đây là cuộc trình diễn đồng đốt hydrogen lớn nhất thế giới trên tua-bin khí cấp tiên tiến. Dự án sử dụng tua-bin khí M501GAC (283MW) với hydrogen được vận chuyển bằng xe tải áp suất cao.
Quy trình sản xuất nhiên liệu tổng hợp
Ông Kamo giới thiệu quy trình sản xuất nhiên liệu tổng hợp sử dụng điện, hydrogen, CO₂. SOEC co-điện phân là công nghệ đa năng có khả năng sản xuất syngas (H₂ và CO) – nguyên liệu chính cho tổng hợp nhiều loại nhiên liệu tổng hợp. Bằng cách tích hợp SOEC co-điện phân, hệ thống thu giữ CO₂ và các quy trình tổng hợp với danh mục sản phẩm và công nghệ đa dạng, MHI có thể cung cấp giải pháp sản xuất nhiên liệu giá trị gia tăng cao. Quy trình: năng lượng tái tạo + CO₂ từ khí thải sinh khối → SOEC co-điện phân → syngas → tổng hợp → SAF, e-fuel, methanol, methane → sử dụng trong chuỗi cung ứng hiện hữu hoặc mới.
Công nghệ tua-bin khí tiên tiến – chuyển đổi nhiên liệu hydrogen và amoniac
Ông Kamo trình bày về công nghệ tua-bin khí tiên tiến. Phát triển tua-bin khí đốt hydrogen bắt đầu từ thập niên 1970. Chuyển đổi nhiên liệu từ khí tự nhiên sang hydrogen/amoniac dễ dàng đạt được bằng cách thay thế các bộ phận buồng đốt và thêm hệ thống nhiên liệu. MHI đã phát triển ba loại buồng đốt: Type 1, Type 2 (Dry Low NOx – vận hành thành công đồng đốt 30% hydrogen) và Type 3. Tua-bin khí M501JAC với buồng đốt Dry Low NOx đã đạt đồng đốt 30% hydrogen ở tải 100%.
Dự án Intermountain Power
Ông Kamo giới thiệu dự án Intermountain Power tại Delta, Utah (Mỹ). MHI sẽ cung cấp hai tổ máy tua-bin khí M501JAC có khả năng chạy hydrogen (1x1) cho Cơ quan Điện lực Intermountain. Kế hoạch đồng đốt 30% hydrogen vào năm 2026 và vận hành 100% hydrogen không muộn hơn năm 2045. Dự án bao gồm hệ thống lưu trữ năng lượng sạch tiên tiến với sản xuất và lưu trữ hydrogen xanh tại Delta, Utah. Hydrogen được sản xuất bằng điện phân, lưu trữ trong vòm muối ngầm (salt dome), và sử dụng để phát điện. Dự án bao gồm các hạng mục: Electrolyzer, Salt Dome, GTCC Construction Site, và Unit 4 Centerline.
Các dự án hydrogen và amoniac toàn cầu
Ông Kamo giới thiệu bản đồ các dự án hydrogen và amoniac đang được MHI phát triển trên toàn thế giới. Dự án hydrogen: Zero Carbon Humber (H2H Saltend) tại Hull, Humber, Vương quốc Anh (M701F, 1.200MW, 3 CCGT); Magnum tại Eemshaven, Hà Lan (M701F, 440MW); Intermountain Power tại Delta, Utah, Mỹ (M501JAC, 840MW, 2 CCGT); Advanced Clean Energy Storage tại Delta, Utah, Mỹ (sản xuất và lưu trữ hydrogen xanh); McDonough tại Smyrna, Georgia, Mỹ (M501G, 2.520MW, 3 CCGT, đồng đốt 20% hydrogen đã được xác nhận năm 2022, đồng đốt 50% hydrogen đã được xác nhận năm 2025); Meranti Power tại Singapore (M701F, 340MW x 2); Keppel Infrastructure tại Singapore (M701JAC, 600MW); Sembcorp Industries tại Singapore (M701JAC, 600MW); PacificLight Power tại Singapore (M701JAC, 670MW); PETROS Power tại Malaysia (M701F, 500MW); PetroVietnam (M701JAC, 1.155MW). Dự án amoniac: BLCP Steam Power Plant tại Map Ta Phut, Thái Lan (NH₃ co-firing, 700MW x 2); Linkou Steam Power Plant tại New Taipei, Đài Loan (NH₃ co-firing, 800MW x 3); Guacolda Steam Power Plant tại Atacama, Chile (NH₃ co-firing, 150MW x 5); ADNOC (MOU cho hydrogen xanh lam, amoniac và CCS); OQ (MOU cho xanh lam và xanh lá); Yara Pilbara (MOU cho NH₃ xanh lam); PTT (tiền khả thi cho sử dụng NH₃ GT phát điện); PTTGC (tiền khả thi cho khử carbon nhà máy hóa dầu); Port of Newcastle (đang thảo luận để thiết lập H₂ HUB và nền kinh tế năng lượng sạch); Taiwan Fertilizer (MOU cho chuỗi giá trị NH₃).
Dự án đồng đốt hydrogen tại Đông Nam Á
Ông Kamo giới thiệu các dự án đồng đốt hydrogen tại Đông Nam Á. Meranti Power tại Singapore (680MW OCGT, M701F x 2, đang vận hành thương mại). Sembcorp Banyan tại Singapore (600MW GTCC, M701JAC x 1, COD 2026). Keppel Sakra tại Singapore (600MW GTCC, M701JAC x 1, đang vận hành thương mại). PacificLight Power tại Singapore (670MW GTCC, M701JAC x 1, COD 2029). Miri tại Malaysia (500MW GTCC, M701F x 1, COD 2027). Ô Môn IV tại Việt Nam (1.155MW GTCC, M701JAC x 2, COD 2028).
